Başlangıç
Dergi 1906’da Tiflis’te Celil Memmedkuluzade ve Ahıska yakınlarındaki Azgur köyünde doğan Ömer Faik Nemanzade tarafından kuruldu, onların «Geyret» matbaasında basıldı. Amaç, okuma yazma bilmeyenlerin bile anlayacağı bir dergiydi.
Nasıl bir dergiydi
Sekiz sayfa, yaklaşık yarısı resim. Ressamları arasında Oskar Şmerling ve Azim Azimzade vardı. Dergi siyaset, din, sömürgecilik ve kadın hakları üzerine yazdı; cehalet ve batıl inançla alay etti. 1912, 1914 ve 1917’de yasaklandı.
Yolu
Tiflis (1906–1917), Tebriz (1921), Bakü (1922’den itibaren). Bütün İslam dünyasında okundu. Yayın yılları boyunca, farklı hesaplara göre, 741 ile 748 arasında sayı çıktı. Özgün sayılar Azerbaycan Millî Kütüphanesi’nin «Molla Nasreddin 120» sergisinde görülebilir.
Neden bizim tarihimiz
Ahıskalı bir insan olmasaydı bu dergi olmazdı: fikir, matbaa ve ilk yıllar Ömer Faik’indir. Ayrıntılar: «Ömer Faik Nemanzade» ve «Kitaplar ve gazeteler».