Proje hakkında
Elinden alınamayacak bir ev
Ahıska Türklerinin soy ağaçları, büyüklerin sesleri, dili ve gelenekleri — tek bir kişiye bağlı kalmayacak şekilde toplanıyor.
322
köy dizinde
1944
her şeyin sayıldığı yıl
Burası neresi
AHISKA.CLUB — Ahıska Türklerinin dijital evi. Kasım 1944’te Ahıska’dan — Ahıska (Ahalsihe), Adigön, Aspinza, Ahılkelek ve Bogdanovka köylerinden — sürülen, Orta Asya’ya, sonra onlarca ülkeye dağılan halkın evi.
Dört şey yapıyoruz. Parçalanan aileler birbirini yeniden bulsun diye soy ağaçlarını topluyoruz. Büyüklerin seslerini, hâlâ kaydedilebilirken kaydediyoruz. Dili — artık neredeyse duyulmayan kelimeleri — koruyoruz. Ve köylerin haritasını tutuyoruz: dizinde şu an 322 ad var.
Acele etmek gerek. Vagondaki yolu kendisi hatırlayan insan bugün seksenini geçmiş durumda. Her yıl kaybettiğimiz belgeler değil — tek tanıklar. Bu yüzden burada bir sesi kaydetmek, en güzel düğmeden daha önemli.
Temel düzen
Üç güven çemberi
Aynı ilke, hem bir kişinin neyi göreceğini hem de neyi yazabileceğini belirler:
Aile
En yakın çember. Yaşayan insanlar, çocuklar, tartışmalı kayıtlar ve soyun dışına çıkmaması gereken her şey burada durur.
Çevrem
Kendinizden saydıklarınız: soy akrabaları, hemşeriler, kefiller. Aile ile bütün dünya arasında.
Herkes
Açık kısım: rahmetli atalar, köyler, dil, tarih. Yaşayan bir insanı riske atmadan dünyaya gösterilebilecekler.
Yaşayan bir kişi hakkındaki kayıt, varsayılan olarak yalnızca aileye görünür. Sakladığımız için değil — kendini kime göstereceğine kişinin kendisi karar vermeli.
Neden siyasetin dışındayız
Bu, ürkeklik ya da ilgisizlik değil. Her şeyin nasıl olduğunun hatırası. Kimin Ahıskalı olduğunu ve nerede yaşadığını yazan bir liste bir kez zaten vardı — ve insanlar o listeyle vagonlara bindirildi. Böyle bir listeyi ikinci kez, iyi niyetle bile olsa, yapmayacağız.
Bu yüzden burada yok ve olmayacak:
- ·partiler, kampanyalar, çağrılar ve siyasi tartışmalar;
- ·devlet bayrakları ve devletlerin her türlü sembolü;
- ·devlet kurumlarından para — kimin olursa olsun;
- ·«Kim Ahıskalı, nerede yaşıyor» diye genel bir liste — hiçbir sayfada, hiçbir sunucu cevabında.
Biz kültürel-tarihî bir projeyiz ve bu bilinçli bir kalkan. Diasporanın farklı ülkelerde durumu farklı; bu siteyi açan kişi bu yüzden hiçbir riske girmemeli.
Aynı sebeple «Ahıska» diyoruz — halk kendine böyle der. «Mesket Türkleri» yabancı belgelerden gelen bir addır; burada yalnızca kaynağı anlamak için gerektiğinde geçer.
Asla yapmadıklarımız
Pasaport saklamıyoruz. Kısmet için kimlik doğrulaması gerekir — moderatör belgeye bakar ve dosya aynı gün silinir. Hiçbir yerde kopya kalmaz.
Video saklamıyoruz. Aynı kural: bakıldı, onaylandı, silindi.
Çocukları göstermiyoruz. Reşit olmayanlar açık çembere asla kendiliğinden girmez — yalnızca anne-babanın izniyle ve elle.
Yaşayanların yüzünü izinsiz yayınlamıyoruz. Rahmetli atalar — serbest, bu soy bilimidir. Yaşayan kişi — yalnızca kendisi «evet» derse.
Uydurmuyoruz. Kaynağı olmayan atasözünü yazmayız. Kaynakta olmayan köy koordinatını haritaya koymayız: köyün yanlış yeri, hiç olmamasından kötüdür.
Puan ve rozet vermiyoruz. Soy hafızası oyun değildir. Burada puan, seviye ve «kullanıcıların %80’ini geçtiniz» yok.
«Yüzde uyum» hesaplamıyoruz. Kısmet’te «%87 uyumlusunuz» gibi bir sayı yok ve olmayacak. Böyle bir sayı yoktur — dürüstçe cevaplanması gereken sorular vardır.
Buraya nasıl girilir
Misafir her bölüme girebilir: bilgi — makaleler, kitaplar, köyler, takvim — gerçekten açıktır; üyede yaşayan insanların olduğu yerde ise misafir hayali Mürsel dedenin örnek evini görür. Yaşayan insanlar, aileler ve sesler yalnızca içeride. Kayıt davetle olur: bir kod bir kişi içindir, kodu zaten burada olan biri verir.
Girişte kişi üç şeyi kabul eder: ailenin emanet ettiğini dışarı taşımamak; başkalarının yüzünü izinsiz yayınlamamak; her kaydın arkasında yaşayan bir soy olduğunu hatırlamak. Bu formalite değil — onay tarihiyle birlikte kaydedilir.
Burada güven pasaportla değil, kefillikle büyür: kendi insanı kendi insanını tanır. Halkta hep böyle olmuştur — burada da böyle.
Bu kime ait
Şu an projeyi kurucusu taşıyor. Ama halkın hafızası ne tek bir kişiye ne de bir şirkete bağlı olmalı — bu yüzden zamanla ev, onu birlikte yönetecek kültürel bir derneğe geçecek. Veriler, alınıp taşınabilecek şekilde saklanıyor: bu arşivin hiçbir parçası, çıkarılamayacağı yabancı bir servisin «içinde» kalmamalı.
Kurucunun sözü
Fergana, 1988. Bir yıl sonra bütün halk Fergana’dan da ayrılacak — bir ömürde ikinci kez. Bu günler takvimde.
Kurucunun büyükanneleri ve büyükbabaları. Baba adlarını ve yılları ailenin sözüyle ekleyeceğiz. İçlerinden birini tanıdıysanız yazın: insanlar birbirini böyle bulur.
Этот проект я посвящаю своим бабушкам и дедушкам и всем туркам-ахыска, пережившим депортацию 1944 года.
Это не просто история прошлого — это память о боли, вере и силе народа, который сумел выжить, не потеряв свою душу.
В ноябре 1944 года десятки тысяч турок-ахыска были насильственно депортированы с родной земли. Их вырывали из домов ранним утром, сажали в товарные вагоны и неделями везли в неизвестность — в Среднюю Азию и другие регионы СССР.
Этот дом — попытка бережно и честно передать тот путь: от дождливых гор Ахыска до пыльных станций Средней Азии, от боли разлуки — до надежды и новой жизни.
Он основан на воспоминаниях семьи, исторических фактах и личной молитве за всех, кто прошёл этот путь.
На этих снимках — мой род: те, кого вывезли из Ахыска, и те, кто родился уже вдали от неё. Дорога у всех одна.
Fuadbey Kopadzeahiska.club kurucusu
Türkçe
Bu projeyi, büyükannelerime ve büyükbabalarıma ve 1944 sürgününü yaşayan tüm Ahıska Türklerine adıyorum.
Bu sadece geçmişin bir hikâyesi değil; ruhunu kaybetmeden ayakta kalmayı başaran bir halkın acısının, imanının ve gücünün hatırasıdır.
Kasım 1944’te on binlerce Ahıska Türkü, zorla ata yurtlarından koparıldı. İnsanlar sabahın erken saatlerinde evlerinden çıkarıldı, hayvan taşımaya uygun vagonlara dolduruldu ve haftalarca bilinmeyene — Orta Asya’ya ve SSCB’nin uzak bölgelerine — sürüldü.
Bu ev, o yolu hassas ve dürüst bir şekilde anlatma çabasıdır: yağmurlu Ahıska dağlarından Orta Asya’nın tozlu istasyonlarına, ayrılığın acısından yeni bir hayata ve umuda uzanan bir yolculuk…
Bu fotoğraflarda benim soyum var: Ahıska’dan sürülenler ve ondan uzakta doğanlar. Yol hepsi için aynı.
Eve nasıl yardım edilir
En gereken şey para değil. Hâlâ varken kaydedilmiş bir büyüğün sesi ve kendi köyünüz hakkında bir düzeltme gerekiyor. Arşiv bu küçük şeylerden toplanır.